Biznes info


1Przede wszystkim powinniśmy poznać termin zdolności kredytowej. Możemy ją oszacować nawet sami! Należy też wiedzieć, jakie są najważniejsze czynniki, którymi kierują się banki oceniając naszą sytuację finansową. Pamiętajmy, że to od nich zależy, na jak dużą kwotę oraz na jakich warunkach otrzymamy kredyt. Od tego także może zależeć, czy kupimy wymarzony dom, czy jednak będziemy musieli poczekać czegoś tańszego. Głównymi czynnikami są: okres kredytu, waluta kredytu oraz miesięczny dochód. To oczywiście jest zrozumiane. Jeśli kredyt weźmiemy na dłuższy okres czasu, łatwiej go będzie spłacić, ponieważ mniejsza będzie wówczas rata. Natomiast poziom naszych dochodów określa, jak wysoka może być rata kredytu, byśmy mogli, przede wszystkim, płacić ją regularnie. Bankom zależy głównie na tym, by odzyskać swoje pieniądze, zaś niekoniecznie obchodzi, czy z taką ratą będziemy w stanie przeżyć pełny miesiąc. Dodatkowo bank często bierze pod uwagę sposób, w jaki uzyskujemy dochód, nasze oszczędności, czyli tak zwany wkład własny, a także inne kredyty, a nawet ilość osób w gospodarstwie domowym. Jak widać, nasza zdolność kredytowa zależy od bardzo wielu czynników.

2Definicja w ujęciu ekonomii marksistowskiej — fizyczne produkty pracy ludzkiej posiadające wartość użytkową; definicja w ujęciu ekonomii burżuazyjnej — wszystkie przedmioty fizyczne służące do zaspokajania potrzeb ludzkich bezpośrednio lub pośrednio, a znajdujące się w ograniczonej ilości, a więc będące przedmiotem gospodarowania; przeciwieństwem dobra ekonomicznego są dobra wolne, służące zaspokajaniu potrzeb ludzkich, lecz występujące w nieograniczonych ilościach, jak np. powietrze. Dobra istniejące w ograniczonej ilości i aktualnie nie produkowane nazywane są dobrami rzadkimi; cena ich nie zależy zupełnie od kosztów produkcji i przy danym popycie określona jest przez sztywną podaż; cenę taką nazywa się ceną rzadkości; określenia tego używa się niekiedy również w stosunku do dóbr aktualnie produkowanych, ale których podaż w porównaniu z potrzebami jest niedostateczna i nie może być dość szybko zwiększona. Zob. też: komplementarność, substytucja, środki konsumpcji, środki produkcji.

3Całość działalności gospodarczej prowadzonej w ramach danego gospodarstwa narodowego i ściśle uzależniona od jego struktury; składa się na nią działalność gospodarcza (gospodarka) w sferze produkcji, obiegu, podziału i konsumpcji, a także gospodarka we wszystkich działach i gałęziach gospodarstwa narodowego. Termin gospodarka narodowa używany jest często dla podkreślenia ogólnokrajowego, tj. nieodcinkowego i nieregionalnego, charakteru działalności gospodarczej (np. planowanie gospodarki narodowej) lub wielkości ekonomicznych (np. zatrudnienie w gospodarce narodowej); można również użyć tego terminu dla przeciwstawienia gospodarki danego kraju zagranicy, tj. gospodarce krajów obcych lub gospodarce światowej. Wśród wielu różnych zakresów działalności gospodarczej, od gospodarki poszczególnej jednostki poczynając, a na gospodarce światowej kończąc, zakres działalności określany jako gospodarka trzeba uznać za podstawowy zarówno z punktu widzenia praktyki gospodarowania, jak i nauki ekonomicznej; pokrywa się on z zakresem wpływu władzy państwowej, która gospodarką kieruje. W ramach gospodarki zorganizowane jest gromadzenie danych statystycznych, które dostarczają najpełniejszych informacji właśnie o stanie gospodarki. Wreszcie teoretyczne badania ekonomii politycznej koncentrują się w znacznej mierze nad problematyką funkcjonowania i wzrostu gospodarczego gospodarki narodowej.

4Monopolistyczna umowa niezależnych finansowo i technicznie przedsiębiorstw tej samej gałęzi produkcji, mająca na celu opanowanie rynku i zwiększenie zysku kapitalistycznego; środkami do tego celu są: ograniczenie lub likwidacja konkurencji między członkami kartelu; ustalenie minimalnej ceny sprzedażnej oraz maksymalnych rozmiarów produkcji każdego uczestnika kartelu. Ograniczając produkcję, kartel sztucznie winduje cenę w górę, umożliwiając w ten sposób działanie również przedsiębiorstwom o przestarzałej technice i wysokich kosztach produkcji. Kartel jest jaskrawym wyrazem sprzeczności między rozwojem sił wytwórczych a kapitalistycznymi Stosunkami produkcji. Kartel, nawet w swej najwyższej formie, nie eliminuje całkowicie konkurencji; bardzo często poza kartelem pozostaje kilka, w zasadzie drobnych przedsiębiorstw jako outsiderzy; przedsiębiorstwa te są jak najbardziej zainteresowane w utrzymaniu kartelu, gdyż korzystając z wysokiej ceny kartelowej mogą lokować na rynku całą swoją produkcję. Outsiderzy tolerowani są dopóty, dopóki ich działalność nie zagraża interesom kartelu. Z chwilą, gdy działalność outsiderów staje się sprzeczna z polityką kartelu, sięga on po oręż walki konkurencyjnej, prowadzącej do ruiny przedsiębiorstw nie zrzeszonych w kartelu. Również wewnątrz kartelu toczy się walka. Przedsiębiorstwa zrzeszone w karterze nie posiadającym biura sprzedaży naruszają często warunki umowy, a tam, gdzie jest biuro sprzedaży toczy się ostra walka o limity produkcyjne; występuje to szczególnie w okresie depresji, prowadząc ciągle do zmian układu sił wewnątrz kartelu i do eliminacji przedsiębiorstw najsłabszych.

5Jedna z form rozliczeń bezgotówkowych stosowanych w Polsce pomiędzy jednostkami gospodarki uspołecznionej; polega na złożeniu przez wierzyciela, będącego dostawcą towarów, wykonawcą robót lub usług, polecenia do finansującego go banku, by zainkasował należność od odbiorcy. Dostawca wypełnia w tym celu formularz bankowy, tzw. „żądanie zapłaty”, na którym zestawia należności, dołączając faktury podlegające zapłacie przez płatnika-odbiorcę z jego rachunku bankowego. Bank dostawcy kieruje „żądanie zapłaty” do zainkasowania do banku płatnika, ten przesyła jedną kopię „żądania zapłaty” oznaczoną symbolem nW” wraz z załączonymi fakturami do płatnika w celu wyrażenia przez niego akceptu, tj. zgody na zapłatę. Po otrzymaniu przez bank akceptu wyraźnego lub po upływie terminu przewidzianego dla akceptu milczącego — bank obciąża rachunek płatnika i uznaje rachunek dostawcy; ten ostatni drogą rozliczeń międzyoddziałowych lub międzybankowych. Jeśli zarówno dostawca, jak i płatnik posiadają rachunki w tym samym oddziale banku, spełnia on zarazem funkcje banku dostawcy i banku płatnika.